مقایسه اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی و شناختی- عاطفی بر گرایش به رفتارهای خشونت‌آمیز دانش‌آموزان مقطع متوسطه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دکترای روان‌شناسی تربیتی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

چکیده

مقدمه: این پژوهش باهدف بررسی مقایسه اثربخشی مهارت‌های اجتماعی و شناختی- عاطفی بر کاهش گرایش به رفتارهای خشونت‌آمیز دانش‌آموزان مقطع متوسطه‌ صورت گرفته است.
روش­کار: جامعه­ی آماری این کارآزمایی بالینی شامل  دانش­آموزان پسر دوره­ی متوسطه­ی استان­های تهران و همدان در سال تحصیلی 92-1391 بود. برای انتخاب نمونه در مرحله­ی اول از روش نمونه­گیری خوشه­ای چند­مرحله­ای، و در مرحله­ی دوم، از روش جایگزینی تصادفی استفاده شد. ابتدا پرسش‌نامه خشونت بین فردی (CTS) بر روی دانش‌آموزان مدارس انتخاب‌شده اجرا شد. سپس تعداد 120 نفر (هراستان 60 نفر) که بالاتر از خط برش قرار داشتند، انتخاب و به‌ صورت تصادفی در گروه‌های آزمون و شاهد قرار داده  شدند (6 گروه 20 نفری). برنامه‌ی آموزش مهارت‌های اجتماعی و شناختی- عاطفی در قالب یک دور‌ه‌ی 10 جلسه‌ای اجرا شد. ابزارهای اندازه‌گیری شامل پرسشنامه خشونت بین فردی (CTS)، پرسش‌نامه مشخصات اجتماعی، جمعیت شناختی، پرسش‌نامه‌ی هوش‌بهر هیجانی  بار- ان، مقیاس کنترل عواطف (ECS)، و نسخه دوم مقیاس شیوه مقابله با تعارض «رحیم»  (ROCI- II) بودند. جهت  تحلیل داده­ها از آزمون تعقیبی LSD و آنکووا استفاده شد.
یافته­ها: بین میزان اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی و شناختی- عاطفی بر کاهش گرایش به رفتارهای خشونت‌آمیز دانش­آموزان تفاوت وجود دارد (824/2M=، 021/0 = P).
نتیجه­گیری: به نظر می­رسد آموزش مهارت‌های شناختی- عاطفی بیش از آموزش مهارت‌های اجتماعی بر کاهش گرایش به رفتارهای خشونت­آمیز مؤثر می­باشد.

کلیدواژه‌ها