اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) با افکار غیرقابل کنترل، مزاحم و عودکننده (وسواس) مشخص میشود که منجر به رفتارهای تکراری (اجبار) میشود. میگرن یک اختلال عصبی-عروقی ناتوانکننده است که با سردرد ضرباندار یک طرفه مکرر مشخص میشود. تحقیقات متعدد نشان میدهد که هم OCD و هم میگرن با اختلال عملکرد سروتونرژیک مرتبط هستند.
OCD: حلقه کورتیکو-استریاتال-تالاموس-قشری (CSTC) مهمترین مدار مغزی درگیر در پاتوفیزیولوژی OCD در نظر گرفته میشود، که در آن سروتونین انتقالدهنده عصبی اصلی درگیر است. داروهای سروتونرژیک بر روی مدارهای خاصی از CSTC عمل میکنند که منجر به افزایش سطح سروتونین سیناپسی میشود، که به نوبه خود به بهبود علائم مختلف OCD کمک میکند.
میگرن: سیستم سروتونرژیک موجود در هسته رافه ساقه مغز بیشترین ارتباط را با پاتوفیزیولوژی میگرن دارد. کاهش سنتز 5-HT مغز و در نتیجه، کاهش انتقال عصبی 5-HT در افراد میگرنی میتواند رگهای خونی جمجمه را گشاد کرده و میگرن را آغاز کند. تریپتانها به عنوان آگونیستهای گیرنده 5-HT1B/1D عمل میکنند و نقش سروتونین را در اتصال به گیرندههای آن در انتهای عصب سه قلو و رگهای خونی تقلید میکنند و منجر به انقباض عروق جمجمه و همچنین کاهش آزادسازی پپتیدهایی مانند پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین (CGRP) و ماده P میشوند که در نهایت سردرد را متوقف میکند.
ارتباط احتمالی بین میگرن و اختلال وسواس فکری-عملی وجود دارد. تحقیقات بیشتر در این زمینه برای تأیید این ارتباط ضروری است. با توجه به نقش مشترک سروتونین در هر دو آسیبشناسی، جایی برای تحقیق در مورد دارودرمانی جدید وجود دارد که میتواند همزمان بر مسیرهای سروتونرژیک دخیل در آسیبشناسی هر دو اختلال عمل کند.
Carmi L, Brakoulias V, Arush OB, Cohen H, Zohar J. A prospective clinical cohort-based study of the prevalence of OCD, obsessive compulsive and related disorders, and tics in families of patients with OCD. BMC Psychiatry 2022; 22(1): 190.
Singh A, Anjankar V, Sapkale B. Obsessive-Compulsive Disorder (OCD): A comprehensive review of diagnosis, comorbidities, and treatment approaches. Cureus 2023; 15(11): e48960.
Rustom A, Audi F, Al Samsam H, Nour R, Mursi AM, Mahmoud I. Migraine awareness, prevalence, triggers, and impact on university students: a cross-sectional study. Egyptian journal of neurology, psychiatry and neurosurgery 2022; 58(1): 1-7.
Khan J, Al Asoom LI, Al Sunni A, Rafique N, Latif R, Al Saif S, et al. Genetics, pathophysiology, diagnosis, treatment, management, and prevention of migraine. Biomed Pharmacother 2021; 139: 111557.
Dinn WM, Dinn AA, Robbins NC, Harris CL. Migrane headache and obsessive-compulsive symptoms in a student sample. Bull Clin Psychopharmacol 2005; 15(4): 174-81.
Frimpong-Manson K, Ortiz YT, McMahon LR, Wilkerson JL. Advances in understanding migraine pathophysiology: A bench to bedside review of research insights and therapeutics. Front Mol Neurosci 2024; 17: 1355281.
Rege S. Obsessive compulsive disorder- neurobiology, diagnosis and treatment. [cited 2018]. Available from: https://psychscenehub.com/psychinsights/obsessive-compulsive-disorder-neurobiology-treatment/
Hamel E, Currents H. Serotonin and migraine: Biology and clinical implications. Cephalalgia 2007; 27(11): 1293-300.
Aggarwal M, Puri V, Puri S. Serotonin and CGRP in migraine. Ann Neurosci 2012; 19(2): 88-94.
Viudez-Martínez A, Torregrosa AB, Navarrete F, García-Gutiérrez MS. Understanding the biological relationship between migraine and depression. Biomolecules 2024; 14(2): 163.
Viticchi G, Falsetti L, Salvemini S, Bartolini M, Paolucci S, Buratti L, et al. Efficacy of onabotulinum toxin A on obsessive-compulsive traits in a population of chronic migraine patients. Brain Sci 2022; 12(11): 1563.
)