پیش‌بینی اجتناب تجربی بر اساس آگاهی بینابینی: نقش واسطه‌ای روان‌رنجوری و دشواری در تنظیم هیجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.

10.22038/JFMH.2025.86701.3228

چکیده

مقدمه: اجتناب تجربی خطر مشکلات سلامت روان را در جمعیت‌های بالینی و غیربالینی افزایش می‌دهد. شناسایی متغیرهای روانشناختی که می‌توانند بر این مفهوم تأثیر بگذارند، مهم است. مطالعه حاضر با هدف پیش‌بینی اجتناب تجربی از آگاهی بینابینی از طریق نقش‌های واسطه‌ای روان‌رنجوری و دشواری در تنظیم هیجان انجام شد.
روش‌ کار: این مطالعه از یک طرح توصیفی-همبستگی استفاده کرد و از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) استفاده کرد. شرکت‌کنندگان شامل 265 دانشجو از دانشگاه محقق اردبیلی، ایران، در طول سال تحصیلی 2023-2024 بودند که از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان پرسشنامه‌های ارزیابی چندبعدی آگاهی بینابینی (MAIA)، پرسشنامه پذیرش و عمل-II (AAQ-II)، زیرمقیاس روان‌رنجوری از پرسشنامه پنج عاملی نئو (NEO-FFI) و مقیاس دشواری در تنظیم هیجان (DERS) را تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-26 و AMOS-24 تجزیه و تحلیل شدند.
نتایج: نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی برازش خوبی دارد (GFI= 0.950، CFI= 0.976، CMIN/df= 1.94، RMSEA= 0.060) و 47 درصد از واریانس اجتناب تجربه‌ای را از طریق مسیرهای مستقیم و غیرمستقیم تبیین می‌کند. یافته‌ها نشان داد که آگاهی بینابینی به طور مستقیم اجتناب تجربه‌ای را پیش‌بینی می‌کند (β= 0.127، P< 0.05) و به طور غیرمستقیم آن را از طریق میانجیگری متوالی روان‌رنجوری و دشواری در تنظیم هیجان پیش‌بینی می‌کند (β= -0.319، P< 0.05). روان‌رنجوری به تنهایی به طور قابل توجهی واسطه این رابطه بود، در حالی که مشکلات در تنظیم هیجان تنها زمانی که به طور متوالی با روان‌رنجوری ترکیب می‌شدند، به میانجیگری کمک می‌کردند.
نتیجه‌گیری: این یافته‌ها بر پتانسیل متخصصان سلامت روان برای طراحی مداخلاتی با هدف قرار دادن اجتناب تجربی از طریق افزایش آگاهی از درون‌گرایی، بهبود استراتژی‌های تنظیم هیجان و کاهش آسیب‌پذیری‌های مرتبط با روان‌رنجوری تأکید دارند.

کلیدواژه‌ها

مراجع

  1. Caruso H. The mind-body connection: The relationship between perceived parenting style, interoception, experiential avoidance and alexithymia. Ph.D. Dissertation, 2020.
  2. Karkhanei M, Ahmadian H, Moradi O, Karimi K. [Causal model of eating disorders based on self-objectification, experiential avoidance, and perfectionism with the mediating role of body image concerns in overweight women]. Journal of woman and society 2021; 12: 161-76. (Persian)
  3. Semcho SA, Southward MW, Stumpp NE, McLean DL, Hood CO, Wolitzky-Taylor K, et al. Aversive reactivity: A transdiagnostic functional bridge between neuroticism and avoidant behavioral coping. J Emot Psychopathol 2023; 1(1): 23-40.
  4. Wang Y, Tian J, Yang Q. Experiential avoidance process model: A review of the mechanism for the generation and maintenance of avoidance behavior. Psychiatry Clin Psychopharmacol 2024; 34(2): 179-90.
  5. Leonidou C, Panayiotou G. Can we predict experiential avoidance by measuring subjective and physiological emotional arousal? Curr Psychol 2022; 41(10): 7215-27.
  6. Farhadi M, Shadkam S, Zoughi Paydar MR, Mohagheghi H. The mediating role of experiential avoidance and cognitive fusion in the relationship between childhood trauma and social anxiety. Q J New Psychol Res 2022; 17(67): 197-207.
  7. Farb N, Daubenmier J, Price CJ, Gard T, Kerr C, Dunn BD, et al. Interoception, contemplative practice, and health. Front Psychol 2015; 6: 763.
  8. Batten SV, Santanello AP. A contextual behavioral approach to the role of emotion in psychotherapy supervision. Train Educ Prof Psychol 2009; 3(3): 148-56.
  9. Pearson A, Pfeifer G. Two measures of interoceptive sensibility and the relationship with introversion and neuroticism in an adult population. Psychol Rep 2022; 125(1): 565-87.
  10. Solano Durán P, Morales JP, Huepe D. Interoceptive awareness in a clinical setting: the need to bring interoceptive perspectives into clinical evaluation. Front Psychol 2024; 15: 1244701.
  11. Alagöz EN, Tosun M, Güner RY, Akyol M. Relationship of interoceptive accuracy in acne vulgaris patients: a prospective, controlled study. Arch Dermatol Res 2024; 317(1): 49.
  12. Gaggero G, Dellantonio S, Pastore L, Sng KHL, Esposito G. Shared and unique interoceptive deficits in high alexithymia and neuroticism. PLoS ONE 2022; 17(8): e0273922.
  13. Sugawara A, Katsunuma R, Terasawa Y, Sekiguchi A. Interoceptive training impacts the neural circuit of the anterior insula cortex. Transl Psychiatry 2024; 14(1): 206.
  14. Yaztappeh JS, Mousavi SE, Shahkaram H, Kianimoghadam AS, Bakhtiari M, Didar F, et al. Prediction of emotional disorders based on neuroticism with emotion regulation, experiential avoidance, and repetitive negative thinking. Int J High Risk Behav Addict 2023; 12(2): e134761.
  15. Barlow DH, Curreri AJ, Woodard LS. Neuroticism and disorders of emotion: A new synthesis. Curr Dir Psychol Sci 2021; 30(5): 410-7.
  16. Angarita-Osorio N, Escorihuela RM, Cañete T. The relationship between neuroticism as a personality trait and mindfulness skills: A scoping review. Front Psychol 2024; 15: 1401969.
  17. Schaeuffele C, Knaevelsrud C, Renneberg B, Boettcher J. Psychometric properties of the German Brief Experiential Avoidance Questionnaire (BEAQ). Assessment 2022; 29(7): 1406-21.
  18. Di Giuseppe K, Taylor AJ. Investigating how intolerance of uncertainty and emotion regulation predict experiential avoidance in non-clinical participants. Psychol Stud 2021; 66(2): 181-90.
  19. Kazemi Rezaei A, Khoshsarvar S, Nouri R. Diagnostic role of metacognitive beliefs, emotion regulation difficulties, and codependency in women with obesity. Journal of Arak University of Medical Sciences 2019; 22(4): 86-97.
  20. Desdentado L, Miragall M, Llorens R, Navarro MD, Baños RM. Identifying and regulating emotions after acquired brain injury: The role of interoceptive sensibility. Front Psychol 2023; 14: 1268926.
  21. Jakubczyk A, Trucco EM, Klimkiewicz A, Skrzeszewski J, Suszek H, Zaorska J, et al. Association between interoception and emotion regulation in individuals with alcohol use disorder. Front Psychiatry 2020; 10: 1028.
  22. Cheung HYL, Brown T, Yu ML, Cheung PP. The relationship between school-age children’s self-reported perceptions of their interoceptive awareness and emotional regulation: An exploratory study. J Occup Ther Sch Early Interv 2024; 17(3): 704-30.
  23. Razmyar H, Mansouri A, Ahi Q, Bahreinian SA, Saied F. The mediating role of cognitive biases and difficulty in emotion regulation in the relationship between personality and character with negative symptoms in schizophrenia. Health 2025; 3(1): 87-96.
  24. Barańczuk U. The five factor model of personality and emotion regulation: A meta-analysis. Pers Individ Dif 2019; 139: 217-27.‏
  25. Nabizadeh Asl D, Ahi Q, Shahabizadeh F, Mansouri A. [The mediating role of cognitive emotion regulation, cognitive biases, and negative schemas in the relationship between traumatic childhood experiences and psychotic-like experiences]. Journal of research in behavioral sciences 2020; 18(3): 320-35. (Persian)
  26. Abbasi E, Fata L, Molodi R, Zarabi H. [Psychometric properties of Persian version of Acceptance and Action Questionnaire –II]. Journal of psychological models and methods 2012; 2: 65-80. (Persian)
  27. Abbasi M, Ghorbani N, Hatami J, Gholamali Lavasani M. [Validity and reliability of the Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness (MAIA) in Iranian students]. Journal of Sabzevar University of Medical Sciences 2018; 25(1): 47-59. (Persian)
  28. Roshan Chesly R, Shaeeri M, Atrifard M, Nikkhah A, Ghaem Maghami B, Rahimierad A. [Investigating psychometric properties of NEO-Five Factor Inventory (NEO-FFI)]. Clinical psychology and personality 2006; 4(1): 27-36. (Persian)
  29. Fallahi V, Narimani M, Atadokht A. [Psychometric properties of the short form of the Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS-16) in a sample of Iranian adolescents]. Journal of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences 2021; 29(5): 3721-35. (Persian)
  30. Paulus MP, Stein MB. Interoception in anxiety and depression. Brain Struct Funct 2010; 214(5-6): 451-63.
  31. Boswell JF, Anderson LM, Anderson DA. Integration of interoceptive exposure in eating disorder treatment. Clin Psychol Sci Pract 2015; 22(2): 194-210.
  32. Pérez-Peña M, Notermans J, Desmedt O, Van der Gucht K, Philippot P. Mindfulness-based interventions and body awareness. Brain Sci 2022; 12(2): 285.
  33. Barlow DH, Kennedy KA. New approaches to diagnosis and treatment in anxiety and related emotional disorders: A focus on temperament. Can Psychol 2016; 57(1): 8-20.
  34. McHugh RK, Reynolds EK, Leyro TM, Otto MW. An examination of the association of distress intolerance and emotion regulation with avoidance. Cognit Ther Res 2013; 37(2): 363-7.
  35. Schuette SA, Zucker NL, Smoski MJ. Do interoceptive accuracy and interoceptive sensibility predict emotion regulation? Psychol Res 2021; 85(5): 1894-908.
  36. Mahler K, Hample K, Jones C, Sensenig J, Thomasco P, Hilton C. Impact of an interoception-based program on emotion regulation in autistic children. Occup Ther Int 2022; 2022: 9328967.
  37. Tan Y, Wang X, Blain SD, Jia L, Qiu J. Interoceptive attention facilitates emotion regulation strategy use. Int J Clin Health Psychol 2023; 23(1): 100336.
  38. Vuono AC. The moderating role of expressive flexibility in the relation between neuroticism and emotion regulation difficulties. Dissertation. Williamsburg (VA): College of William and Mary; 2025.
  39. Cassiello-Robbins C, Anand D, McMahon K, Guetta R, Trumbull J, Kelley L, et al. The mediating role of emotion regulation within the relationship between neuroticism and misophonia: A preliminary investigation. Front Psychiatry 2020; 11: 847.
  40. Singh P. Emotion regulation difficulties mediate the relationship between neuroticism and health-risk behaviours in adolescents. In: The psychology of health and illness. London: Routledge; 2024: 120-39.
مجله اصول بهداشت روانی
دوره 27، شماره 5
مهر و آبان 1404
صفحه 349-359

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار