نقش سبک‌های دلبستگی و سیستم‌های مغزی رفتاری در عود سوء مصرف مواد معتادان وابسته به مواد افیونی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای تخصصی روان شناسی بالینی، دانشیار دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 کارشناسی ارشد مشاوره توانبخشی، دانشگاه آزاد اسلامی قوچان، قوچان، ایران

10.22038/jfmh.2019.16084

چکیده

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش سبک­های دلبستگی و سیستم­های مغزی رفتاری در عود مصرف معتادان وابسته به مواد افیونی بود.
روش کار: در این پژوهش علی-مقایسه ای، 50 نفر معتاد مبتلا به عود مصرف مواد افیونی از بین مراجعه کنندگان به کلینیک­های ترک اعتیاد امید، رهایی و واحد MMT دولتی شهر سبزوار به شیوه نمونه­گیری تصادفی،50 نفر معتاد با پاکی بالای یک سال از بین شرکت­کنندگان در گروه­های NA و50 نفر از افراد غیرمعتاد شهر سبزوار در سال 1395 به شیوه نمونه­گیری در دسترس انتخاب شدند. تمام آزمودنی­ها پرسشنامه­های سبک دلبستگی بزرگسالان (AAI) و شخصیت گری ـ ویلسون (GWPQ) را تکمیل نمودند. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از آزمون تحلیل واریانس یک متغیری و چندمتغیری، آزمون کروسکال والیس و آزمون U من ویتنی در نرم افزار23SPSS- استفاده شد.
یافته­ها: نتایج نشان داد که افراد مبتلا به عود مصرف مواد نسبت به گروه غیر مبتلا و نسبت به افراد با پاکی بالای یک سال بیشتر دارای سبک دلبستگی ناایمن دوسوگرا بودند (001/0P=). افراد عادی نسبت به افراد پاک نیز از دلبستگی دوسوگرای کمتری رنج می­برند(012/0P=). اگر چه بین افراد پاک و مصرف­کننده از لحاظ سیستم­های مغزی رفتاری تفاوت معناداری وجود نداشت اما فعالیت مؤلفه­ی روی­آوری سیستم فعال ساز رفتاری (BAS)، مؤلفه­ی اجتناب انفعالی فعالیت سیستم بازدارنده­ی رفتاری (BIS) و مؤلفه­ی گریز سیستم ستیز-گریز در دو گروه مبتلا به عود مصرف مواد و پاک بیشتر از گروه افراد عادی بود (05/0P<).
نتیجه­گیری: به نظر می­رسد سبک دلبستگی ناایمن و سیستم­های مغزی-رفتاری نقش مهمی در عود مصرف مواد دارند.

کلیدواژه‌ها