ارزیابی مدل رابطه علّی ذهن‌آگاهی با اضطراب و افسردگی با میانجیگری سرگردانی ذهنی خود به خودی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روان شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه روان شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استاد گروه روان شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استادیار گروه روان شناسی تربیتی دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده

مقدمه: پژوهش­های گذشته دریافته­اند که ذهن­آگاهی با بهبود در سلامت روان رابطه دارد. اضطراب و افسردگی از متداول­ترین مشکلات در حوزه­ی سلامت روان هستند. پژوهش حاضر قصد دارد نشان دهد که سرگردانی ذهنی خود به خودی یک مکانیزم میانجی در رابطه ذهن­آگاهی با اضطراب و افسردگی می­باشد.
روش کار­: به منظور آزمون مدل میانجی، 300 دانشجوی دختر دانشگاه شهیدچمران اهواز در سال 2017 به روش تصادفی مرحله­ای انتخاب شدند.در مرحله اول نمونه­گیری، 5 دانشکده (روان شناسی و علوم تربیتی، فنی و مهندسی، ادبیات و علوم انسانی، علوم پایه و اقتصاد و علوم اجتماعی) از میان 12 دانشکده دانشگاه شهیدچمران اهواز به شیوه­ تصادفی برگزیده و از بین دانشجویان کارشناسی در 23 رشته­ مختلف،  تعداد 300 نفر انتخاب شده و مقیاس هشیاری به توجه ذهن­آگاهانه، مقیاس استرس- اضطراب-افسردگی، نسخه کوتاه پرسشنامه اضطراب حالتی خصلتی و مقیاس سرگردانی ذهنی: خود به خودی و عامدانه را تکمیل کردند. داده­های گردآوری شده با استفاده از نرم­افزارهای spss و amos و به روش مدل یابی معادلات ساختاری تجزیه و تحلیل شدند. برای به دست آوردن شاخص­های برازش بهتر برای مدل از روش پارسلینگ کردن ماده­ها نیز استفاده شد.
یافته­ها: بر اساس ارزش برخی شاخصها­ (برای مثال، مقدار رمزی برابر 07/0 و جی اف ای برابر 95/0)، مدل برازش خوبی داشت. همچنین، نتایج نشان دادند که ذهن­آگاهی روابط معنی­داری با سرگردانی ذهنی خود به خودی، افسردگی و اضطراب و سرگردانی ذهنی خود به خودی با اضطراب و افسردگی دارد (در سطح کمتر از 01/0). به علاوه، اثرات غیرمستقیم ذهن­آگاهی بر اضطراب و افسردگی از طریق سرگردانی ذهنی خود به خودی نیز معنی­دار بود.
نتیجه­گیری: سرگردانی ذهنی خود به خودی عاملی است که اضطراب و افسردگی را تسهیل می­کند و ذهن­آگاهی می­تواند بر اضطراب و افسردگی از طریق کاهش افکار نامرتبط ناخواسته تاثیر داشته باشد.
 

کلیدواژه‌ها