تاثیر مشاوره گروهی مبتنی بر واقعیت درمانی بر بحران هویت در دانش‌آموزان دوره‌ی راهنمایی تحصیلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشکده ی علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

پژوهش حاضر جهت بررسی تاثیر شیوه واقعیت‌درمانی گروهی بر بحران هویت در دانش‌آموزان دوره‌ی راهنمایی تحصیلی انجام شد.
روش‌کار: در این مطالعه نیمه‌تجربی 418 نفر از دانش‌آموزان پایه‌ی سوم راهنمایی که در سال 7-1386 در شهر خرم‌آباد تحصیل می کردند به روش نمونه
گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و پرسش‌نامه‌ی هویت شخصی را به عنوان پیش
آزمون تکمیل کردند. سپس 32  نفر که نمرات بالاتری را کسب کردند انتخاب و به طور تصادفی به 2 گروه تقسیم شدند. 16 نفر گروه آزمون را تشکیل داده و 10 جلسه مشاوره گروهی مبتنی بر واقعیت‌درمانی دریافت نمودند. گروه شاهد شامل 16 دانش‌آموز بود که هیچ‌گونه مداخله‌ای را تجربه نکردند. نهایتا" گروه‌های آزمون و شاهد بار دیگر آزمون هویت شخصی را به عنوان پس‌آزمون تکمیل نمودند. شاخص
های توصیفی، رگرسیون چندمتغیره و تحلیل کوواریانس جهت تحلیل داده
ها استفاده شدند.
یافته‌ها: میانگیننمره
ی هویت شخصی دانش‌آموزان 43/7±  65/12 بود و 72 نفر بحران هویت زیادی داشتند. رگرسیون چند متغیره نشان داد که مشاوره‌ی گروهی با رویکرد واقعیت
درمانی به طور معنی‌داری می‌تواند بحران هویت را در دانش‌آموزان تخفیف دهد (05/0P<). با این وجود دختران و پسران از لحاظ میزان اثربخشی این روش تفاوت معنی‌داری نداشتند (05/0P>).
نتیجه‌گیری: روش مشاوره‌ی گروهی مبتنی بر واقعیت‌درمانی در درمان بحران هویت در نوجوانان، صرف نظر از تفاوت‌های جنسیتی آنان توصیه می
شود.

کلیدواژه‌ها


فراگرد رشد در دوره
ی بلوغ در بر دارنده­ی تغییرات گسترده در زمینه
های فردی و اجتماعی است که می
تواند سلامت نوجوان و جوان را تهدید کند. یکی از این تهدیدها بنا به نظر اریکسون شکل
گیری غلط مفهوم خود و پیامد آن یعنی بحران هویت است. اریکسون این بحران را بهنجار قلمداد می
کند اما ناتوانی در برخورد و کنار آمدن با آن را نابهنجار می
داند زیرا فرد را از داشتن هویتی محکم محروم می
سازد و اگر به ­طور موفقیت‌آمیزی حل نشود، سر در گمی در نقش، فرار از خانه، بزه­کاری و بیماری
های شدید روانی را در پی خواهد داشت (1). بحران هویت که نوجوان را به ابهام و سر در گمی می‌کشاند دارای عوارضی هم
چون اختلال در احساس زمان و وقت، احساس شدید نسبت به خود و هویت منفی خواهد بود (2). در دهه‌های اخیر در زمینه
ی هویت، تحقیق­های بسیار گسترده‌ای توسط پژوهشگران خارجی انجام شده است که می
توان به پژوهش‌های گلاسر و مارسیا[1] در زمینه
ی شکل‌گیری حالات هویت در نوجوانی (3،4)، کروجر[2] در مورد رابطه­ی هویت با متغیرهای سن  و جنس (5) و مارتینز[3] در مورد ارتباط بین رشد اخلاقی با هویت‌یابی اشاره کرد (6). هم
چنین تحول گسترده
ی اجتماعی در ایران توام با ترکیب سنی جوان جمعیت در طی دو دهه­ی اخیر، زمینه­ی مناسبی را برای توجه پژوهشگران علوم رفتاری به مسائل نوجوانان و جوانان فراهم نموده است که تجلی آن را می
توان در پژوهش
های مربوط به هویت و ابعاد گوناگون آن شاهد بود. به عنوان مثال کریمی رابطه­ی عزت
نفس و هویت‌یابی در نوجوانان (7)، آخوند­مکای  تاثیر شناخت­درمانی گروهی به روش بک (8)، مظلوم ارتباط شیوه
ی فرزندپروری والدین با پایگاه هویت در دانش
آموزان (9)، شفیع
آبادی، مهدوی و بهرامی اثربخشی شیوه
ی مشاوره­ی گروهی با رویکرد تحلیل روانی و رویکرد شناختی (10)، لطافتی تاثیر اصلاح شناختی­رفتاری گروهی بر افزایش عزت
نفس دانش
آموزان (11) و دربای اثربخشی آموزش مفاهیم نظریه
ی انتخاب و فنون واقعیت
درمانی بر افزایش صمیمیت زوجین ناسازگار را مورد بررسی قرار داده
اند (12). اگر چه هدف اکثر پژوهش
های مذکور توصیف وضع موجود و بیان مسائل و مشکلات مربوط به هویت است، با این وجود می
توان به پاره
ای از آن­ها که روش
های مختلف روان
درمانی و مشاوره را مورد استفاده قرار داده­اند تا مشکلات ناشی از این بحران را کاهش دهند نیز اشاره کرد.

در یک جمع
بندی اجمالی از پژوهش
های قبلی و در جهت تبیین علت وجودی پژوهش، با وجود این­که بحران هویت با توجه به تغییرهای ناشی از دوره
ی بلوغ معمولا از نوجوانی آغاز گشته و دانش
آموزان دوره
ی راهنمایی تحصیلی را هدف قرار می
دهد، این موضوع کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. از سوی دیگر، ترکیب جوان جمعیت کشور و پیامد طبیعی آن یعنی گسترش مسائل و مشکلات نوجوانان و جوانان در جامعه
ی متحول امروزی و هم
چنین عدم تناسب بین تعداد مشاوران در مدارس با تعداد دانش
آموزان، ضرورت توجه به روش
های درمانی سریع و کم
هزینه را آشکار می
سازد و به­ همین دلیل تلاش گردید تاثیر شیوه
ی واقعیت
درمانی گروهی برکاهش بحران هویت مورد بررسی قرار گیرد.

در واقع یکی از روش
های مطرح برای کاهش و حل مسائل مربوط ­به بحران هویت، استفاده از روش واقعیت
درمانی گروهی گلاسر است. در این روش سعی می‌شود با توجه به مفاهیم واقعیت، مسئولیت و امور درست و نادرست در زندگی فرد به رفع مشکلات او کمک شود (13). تعداد زیاد دانش‌آموزان و کمبود مشاوران کارآمد در مدارس از یک ­سو و عدم توانایی برنامه
ی راهنمایی و مشاوره در مدارس بر  مشاوره
ی فردی صرف از سوی دیگر، ضرورت توجه و بهره
گیری از روش
های گروهی مشاوره را آشکار می
سازد  (14). علاوه ­بر این، از میان نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی موجود، واقعیت
درمانی بیش از سایر رویکردها بر موضوع هویت تاکید کرده است (13).

 

در واقع، روش واقعیت
درمانی تا حد زیادی مربوط به کار گروهی با نوجوانان و جوانان در موقعیت‌های آموزشی می‌باشد. معمولا نظریه
ی گلاسر از سوی معلمانی که قصد داشتند ایده‌های اساسی ‌او را در زمینه
ی واقعیت­درمانی در کلاس­های درس به­کار ببرند، پذیرفته شده­ است. اساس واقعیت
درمانی گروهی از فرآیند خود ­ارزیابی تشکیل شده است چرا که فضای حاکم بر گروه می‌تواند به اعضای گروه کمک کند تا ارزیابی درستی از رفتار خود به دست آورند (15). استفاده از روش واقعیت
درمانی گروهی مبتنی بر مجموعه
ای از یافته
های پژوهشی است که خاطر نشان می
سازند فرد در پرتو وجود اثرات انگیزشی گروه، دگرگونی‌هایی در خود به ­وجود می‌آورد. فعالیت‌های گروهی در عین ­حال که فرد را از مشکلات ناشناخته­ی قبلی خود آگاه می‌سازد، آرامش و تسکین را در شخص سبب می­شود چرا که فرد به این نتیجه می­رسد که دیگران نیز مشکل یا مشکلاتی مشابه وی دارند (14). فلسفه
ی پنهان در انتخاب این روش از دیدگاه مورینو این واقعیت است که انسان در گروه متولد می‌شود و در گروه بیمار می‌شود، پس چرا در گروه درمان نشود. مشاوره­ی گروهی فرآیندی بین
فردی است که در آن اعضا در ارتباط با دیگران خود را کشف می‌کنند در حالی که سعی بر اصلاح نگرش‌ها و رفتارهایشان دارند (16). ثنایی ­ذاکر کارکردهای مشاوره
ی گروهی را در مواردی هم
چون ایجاد امید، عمومیت، انتقال اطلاعات، نوع­دوستی، همبستگی گروهی، تخلیه
ی روانی، رشد مهارت اجتماعی، رفتار تقلیدی، یادگیری        هم­نشینانه و عوامل وجودی (اگزیستانسیالیستی)، مرور درمانی گروه اولیه­ی خانواده می
داند (17) .

 

روش
کار

پژوهش حاضر از نوع شبه­تجربی است که در آن از طرح پیش
آزمون و پس
آزمون با گروه شاهد استفاده شد.  جامعه
ی آماری پژوهش را تمامی دانش
آموزان دختر و پسر پایه
ی سوم راهنمایی تحصیلی شهر خرم­آباد که در سال تحصیلی 7- 1386 مشغول به تحصیل بودند، تشکیل می
دادند. به علت کثرت افراد جامعه
ی آماری (10438 نفر) در مرحله
ی نخست از روش نمونه
گیری تصادفی خوشه
ای استفاده شد (18) . در مرحله
ی دوم، دو گروه 16 نفره از دانش
آموزان دختر و پسر به عنوان نمونه
ی انتخابی با توجه به نوع روش تحقیق و انحراف معیار جامعه­ی مورد نظر و بر اساس نمونه
گیری تصادفی مشخص شدند. روش اجرا به این ترتیب بود که ابتدا به دو اداره
ی آموزش و پرورش شهر خرم
آباد مراجعه و سپس از بین مدارس راهنمایی در هر ناحیه، دو مدرسه به صورت تصادفی انتخاب
(2 مدرسه
ی پسرانه و 2 مدرسه
ی دخترانه) و آزمون هویت شخصی بر روی دانش
آموزان سال سوم که تعداد آن
ها 418 نفر بود، اجرا گردید. پس از استخراج نمره­ها و درجه
بندی رتبه
ی هویت، از بین 72 دانش
آموزی که بیشترین نمره را کسب کرده بودند، 36 نفر انتخاب و سپس مجددا این افراد به دو گروه آزمون و شاهد (هر گروه شامل 18 دختر و 18 پسر) تقسیم شدند (در هر دو مرحله شیوه
ی انتخاب تصادفی ساده بود).  پس از تعیین تعداد قطعی افراد دو گروه آزمون و شاهد
(کاهش 4 نفر به علل مختلفی هم
چون غیبت و عدم تمایل به همکاری) بر روی گروه آزمون (16 دانش
آموز در دو گروه 8 نفره
ی دختر و پسر)، 10 جلسه
ی مشاوره واقعیت­درمانی گروهی به مدت  5/1 ساعت اجرا و در پایان مجددا پس
آزمون
(آزمون هویت شخصی) از هر دو گروه آزمون و شاهد
به­ عمل آمد.

 

متغیر مستقل این پژوهش، شیوه
ی واقعیت
درمانی گروهی و متغیر وابسته، هویت شخصی می
باشد. هم
چنین جنسیت دانش
آموزان نیز متغیر دیگر مورد نظر در تحقیق است.


به منظور سنجش بحران هویت از آزمون هویت شخصی احمدی که پرسش
نامه
ای 10 سئوالی (حاوی 4 قسمت) است، استفاده شد. از مزایای این آزمون قابلیت اجرای فردی و گروهی و پاسخ
دهی سریع به آن (زمان بین 5 تا10 دقیقه) است که می
توان از آن برای هر دو جنس استفاده نمود. حداکثر نمره
ی آزمون که نشانه
ی بالاترین میزان بحران هویت است، برابر با 30 و حداقل نمره
ی بحران هویت برابر 10 و نمره
ی پایین
تر از 10 نشانه­ی نداشتن بحران هویت می‌باشد. جهت تعیین اعتبار و روایی آزمون، سازنده
ی این آزمون آن را روی 60 نفر از دانش‌آموزان مدارس دوره
ی راهنمایی شهر اصفهان اجرا نموده است که قابل فهم، ساده و روشن بودن سئوال­ها و روایی صوری آن تایید شده است. نمره­های به­ دست آمده از این دانش‌آموزان از طریق دونیمه
کردن (زوج و فرد) بررسی و ضریب اعتبار 78 درصد به
دست آمد. سازنده مجددا پرسش
نامه را در بین30 دانشجو توزیع و ضریب همبستگی
89 درصد به دست آورد. علاوه بر این، با استفاده از ضریب اعتبار اسپیرمن براون، ضرایب اعتبار آزمون هویت شخصی معادل 92 درصد محاسبه گردید (2). جراره  و شعبانی نیز با استفاده از این پرسش
نامه در پژوهش‌های خود، اعتبار و روایی آن را تایید کرده
اند (19،20).

در پژوهش حاضر نخست با توجه به جنسیت دانش
آموزان شرکت­کننده و برای رعایت اخلاق پژوهشی، به
توسط محقق و با آموزش و نظارت یکی از اعضای هیات
علمی گروه علوم تربیتی دانشگاه لرستان، تمام فعالیت
ها برای دانش
آموزان توضیح داده شد و سپس محقق مراحل عملیاتی خود را آغاز نمود. در طی 10 جلسه مشاوره­ی واقعیت
درمانی گروهی موضوع­هایی هم
چون آشنایی اعضای گروه با یک­دیگر و بیان قواعد و قوانین حاکم بر جلسات مشاوره
ی گروهی، معرفی اصول روش واقعیت
درمانی گروهی، آشنایی با بحران هویت و عوامل موثر بر پیدایش آن، افزایش شناخت و آگاهی هر عضو از خود و شیوه
های مقابله با بحران هویت بررسی شدند. علاوه بر این در تمام جلسات مفاهیم اصلی روش واقعیت
درمانی و فراگرد هشت­گانه
ی آن که شامل مواردی هم
چون درگیری عاطفی درمانگر با مراجع، تمرکز بر رفتار کنونی و نه بر احساس­ها و تاکید بر حال و نه گذشته، ارزیابی رفتار و قضاوت ارزشی توسط مراجع، برنامه
ریزی برای ارایه
ی رفتار مبتنی بر مسئولیت­پذیری، تصمیم
گیری و تعهد بر انجام مراحل علمی، رد هر گونه عذر و بهانه (در صورت عدم اجرای برنامه توسط مراجع)، عدم تنبیه و انتقاد از مراجع، تسلیم نشدن در برابر عدم موفقیت مراجع در اجرای برنامه
ها و تکالیف می
شود، به
کار گرفته شدند (21). درنهایت تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرم­افزار SPSS نسخه
ی 10 و به
کمک آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آزمون
های آماری رگرسیون چندمتغیره و تحلیل کوواریانس انجام شد. 

 

نتایج

دامنه
ی سنی آزمودنی
های شرکت
کننده در هر دو گروه آزمون و شاهد 15-13 سال با میانگین سنی 14 سال بود. هم
چنین 8 آزمودنی دختر و 8 آزمودنی پسر در گروه آزمون و 8 آزمودنی دختر و 8 آزمودنی پسر در گروه شاهد شرکت داشتند. از آن ­جایی که در بدو امر آزمون هویت شخصی بر روی 418 نفر از دانش
آموزان اجرا شد، به علت مخدوش بودن 8 پاسخ
نامه، تعداد 410 پرسش
نامه بررسی و نمرات هویت شخصی آنان تعیین گردید. اطلاعات حاصل تاییدکننده­ی آن است که حداقل نمره
ی هویت شخصی دانش
آموزان 40/5  و حداکثر آن 49/26 با میانگین 65/12 و انحراف معیار 43/7 می
باشد که به
نظر می
رسد توزیع فراوانی نمره­های هویت شخصی دانش
آموزان تقریبا یک توزیع بهنجار باشد. به هر حال با توجه به نمره­های به ­دست آمده، اقدام به طبقه
بندی تمامی دانش
آموزان برحسب میزان بحران هویت شخصی شد که نتایج در جدول (1) مشخص شده است.

 

جدول 1- توزیع فراوانی و درصد دانش
آموزان برحسب درجه
ی هویت شخصی

درجه
ی هویت

فراوانی

فراوانی تراکمی

درصد

9-0

15-10

30- 16

جمع

223

115

72

410

223

338

410

-

39/54

04/28

57/17

00/100

 

چنان که از جدول (1) معلوم می
گردد 72 نفر از دانش
آموزان بالاترین نمره را کسب کردند که نشانه­ی بحران هویت شدید بود و از بین آنان 36 نفر به دو گروه آزمون و شاهد تقسیم شدند. نمره­های مرحله
ی اول آزمون هویت شخصی به منزله
ی پیش
آزمون و نمره­های پس از کاربرد روش واقعیت
درمانی گروهی به منزله
ی پس
آزمون تلقی گردید. جدول (2) نمرات آزمون هویت شخصی را در هر دو گروه آزمون و شاهد در مرحله­ی پیش
آزمون و پس
آزمون نشان می
دهند.

 

از آن­ جایی که تفاضل نمره­های دو گروه در جداول مذکور محاسبه شده است، داده
های آماری بیانگر آن است که نمره
های هویت شخصی دانش
آموزان در دو گروه
و در دو مرحله
ی پیش و پس
آزمون متاثر از مشاوره
ی واقعیت
درمانی گروهی کاملا با یکدیگر متفاوت است که نشانگر  تاثیر  مثبت  این روش بر کاهش بحران هویت در گروه

جدول 2-  نمره­های هویت شخصی دانش
آموزان در مرحله
ی پیش
آزمون و پس
آزمون در و شاهد

 گروه
 آزمون

گروه
 شاهد

پیش

آزمون

پس

آزمون

نمره
ی افتراقی

پیش

آزمون

پس

آزمون

نمره
ی افتراقی

19

17

23

26

20

23

21

22

22

28

27

25

27

24

21

19

14

10

13

15

17

11

13

12

14

19

25

14

9

17

10

12

5

7

10

9

3

12

8

10

8

9

2

11

18

7

11

7

23

18

16

18

25

25

 29

20

22

15

 16

 16

17

 23 

24 

26

23

18

16

19

23

25

29

16

23

15

16

18

17

27

21

22

0

0

0

1

2 -

0

0

4 -

1

0

0

2

0

4

3-

4 -

 

 

 آزمون می
باشد. علاوه بر این نتایج حاصل از محاسبه­ی رگرسیون چند متغیره نیز این یافته را تایید می
نماید (جدول 3). تحلیل داده
های مبتنی بر رگرسیون چند متغیره نشان می
دهد که f به دست آمده با درجات آزادی (3 و 28) با 95 و 99 درصد اطمینان معنی­دار است. به این معنی که مقدار f محاسبه شده (14/55) با درجات آزادی (3 و 28) از f جدول در سطح
5 درصد (95/2) و در سطح 1 درصد (57/4) بزرگ
تر است. بنا بر این فرض صفر رد می‌شود و نتیجه می‌گیریم که   مشاوره­ی گروهی با رویکرد واقعیت
درمانی بر کاهش بحران هویت دانش‌آموزان موثر است.

برای آزمون تفاوت میزان اثربخشی مشاوره­ی گروهی با     رویکرد واقعیت­درمانی بر کاهش بحران هویت در دانش‌آموزان دختر و پسر از تحلیل کوواریانس استفاده شد (جدول 4). در جدول (4) سه متغیر پیش‌آزمون، متغیر مستقل (مشاوره­ی گروهی به روش واقعیت­درمانی) و جنسیت و تاثیر آن­ها بر بحران هویت دانش‌آموزان مورد بررسی قرار گرفته است. در مورد  پیش‌آزمون، f  محاسبه شده  (69/41)  با درجات آزادی

 

جدول 3- تحلیل رگرسیون چندمتغیره هویت شخصی دانش
آموزان

منابع

تغییر

مجموع مجذورات

درجه آزادی

میانگین مجذورات

f محاسبه شده

سطح

معنی
داری

رگرسیون

005/833

3

668/277

15/55

01/0

باقی‌مانده

964/140

28

034/5

 

 

مجموع

969/973

31

 

 

 

 

(1و 27) بزرگ
تر از f جدول (61/7) در سطح 1 درصد می‌باشد. بنا بر این نتیجه می‌گیریم عامل پیش‌آزمون در سطح
5 درصد (21/4) و 1 درصد (68/7) معنی
دار است. در مورد متغیر مستقل یعنی مشاوره
ی گروهی به
روش واقعیت­درمانی،
f محاسبه شده (1/113) با درجات آزادی (1 و 27) بزرگ
تر از f جدول (68/7) در سطح 1 درصد می‌باشد و لذا می‌توان نتیجه گرفت که مشاوره
ی گروهی به
روش واقعیت
درمانی باعث کاهش بحران هویت در دانش‌آموزان می‌گردد. در مورد جنسیت، f محاسبه شده (99/0) با درجات آزادی (1 و 27) از f جدول (68/7) در سطح 1/0 کوچک
تر است و نتیجه می‌گیریم که بین دختران و پسران از لحاظ میزان اثربخشی مشاوره به
 روش واقعیت
درمانی گروهی تفاوت معنی
داری از لحاظ جنسیت وجود ندارد. در مورد تعامل بین جنسیت و متغیر مستقل، f محاسبه شده (112/2) از f جدول (68/7) در سطح
1 درصد کوچک
تر است و با 99 درصد اطمینان می‌توان گفت عامل‌های جنسیت و متغیر مستقل دارای تعامل نبوده و نمی‌توان گفت که تعامل آن
ها با یکدیگر باعث کاهش بحران هویت در دانش‌آموزان گردیده است.

 

جدول 4- تحلیل کوواریانس سه متغیر پیش‌آزمون، متغیر مستقل (مشاوره
ی گروهی به روش واقعیت­درمانی) و جنسیت

منابع تغییر

مجموع مجذورات

درجات آزادی

میانگین مجذورات

f محاسبه شده

پیش‌آزمون

201

1

201

6/41

جنسیت

8/4

1

8/4

99/0

مشاوره
ی گروهی

547

1

547

1/113

تعامل جنسیت و

 مشاوره­ی گروهی

22/10

1

22/10

11/2

عامل درون­گروهی

7/130

27

84/4

 

مجموع

3/869

32

 

 

بحث و نتیجه
گیری

شرکت
کنندگانی که روش مداخله­ی واقعیت
درمانی گروهی را دریافت کردند به
طور معنی
داری بهبودی بیشتری نسبت به افرادی که تحت تاثیر این مداخله­ی درمانی قرار نگرفتند نشان داده
اند. نتایج این مطالعه هم­سو با پژوهش­های کوری، جاستیس و رندال است که توانمندی روش واقعیت­درمانی گروهی را به­ ویژه در درمان اختلال­های رفتاری گروه سنی نوجوانان و جوانان و در محیط­های آموزشگاهی نشان داده
اند (24-22). نتایج پژوهش­های­ جراره، شعبانی، موسوی، شفیع
آبادی، دلاور و سدری­پوش، کوتس، اسکات، دیکسون و رئیسی نیز به علت اشتراک در کاربست روش مشاوره
ای واقعیت
درمانی گروهی هم­سو با یافته
های پژوهش حاضر کاهش مسایل و مشکلات مربوط به بحران هویت در نوجوانان و جوانان را گزارش کرده
اند (19، 29-20).

نتایج مطالعه­ها در مورد تاثیر مولفه­ی جنسیت بر اثربخشی روش واقعیت
درمانی گروهی با یکدیگر متفاوت است.

 

پژوهش حاضر هم­سو با تحقیق یعقوبی، احمدی و رضوانی
نژاد، عبدی و شمس است که دریافتند رابطه
ای بین جنسیت با اثربخشی روش واقعیت­درمانی گروهی وجود ندارد (33-30)، برعکس، پژوهش
های سلیمی و اکبری گزارش کرده
اند که اثربخشی روش مشاوره
ای واقعیت
درمانی گروهی در بین دو گروه جنسی دختران و پسران یکسان نیست (7،34،35). استفاده از روش واقعیت
درمانی گروهی در مدارس و به
ویژه در دو دوره
ی راهنمایی و متوسطه توسط مشاوران و جایگزینی مشاوره
های گروهی به
جای مشاوره­ی فردی را توصیه می­نماییم. استفاده از روش واقعیت­درمانی برای حل سایر مسائل نوجوانان و جوانان هم
چون افسردگی، اضطراب، مشکلات ناشی از روابط والدین با نوجوان و سرانجام مقایسه
ی کارآیی روش واقعیت
درمانی گروهی با سایر روش
های درمانی و مشاوره
ای نیز پیشنهاد می­گردد. مطالعات پی
گیری به منظور مشخص نمودن پایداری تاثیرهای درمانی الزامی به نظر می
رسد.



 

[1]Glasser and Marcia

[2]Kroger

[3]Martinez

 

1. Kaplan H, Sadock B. [Synopsis of psychiatry: Behavioral science, clinical psychiatry]. Poorafkari N. (translator). 4th ed. Tabriz: Zowghi; 1993: 23-68. (Persian)

2. Ahmadi A. [An introduction to counseling and guidance]. 1st ed. Isfahan: University of Isfahan; 1995: 23-45. (Persian)

  1. Glasser W. Reality therapy. The Glasser Institute. [cited 2003]. Available from: http://www.wglasser.com/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=28
  2. Marcia JE, Waterman AS, Matteson DR, Archer SL, Orlofsky JL. Ego identity: A handbook for psychosocial research. New York: Springer-Verlag; 1993: 234-67.
  3. Kroger J. Identity in adolescence: The balance between self and other. London: Rutledge; 1996: 54-9.
  4. Martinez RO, Dukes RL. The effects of ethnic identity, ethnicity and gender on adolescent well-being. J Youth  Adolesc 1997; 26(5): 503-16.
  5. Karimi A.[Study of relation between self-sufficiency and identity formation among 15-18 years old teenagers of Tehran city]. MA. Dissertation. Tehran: Tarbeyat Moallem University, College of educational sciences and psychology, 1996: 98-116. (Persian)
  6. Akhond-Makaee Z. [Effect of group cognitive therapy with using of Beck's method on depression of 15-17 year old girls of Sahinshar city]. MA. Dissertation. Tehran: Tarbeyat Moallem University, College of educational sciences and psychology, 1997: 83-106. (Persian)
  7. Mazlom A. [Survey on relation between parental methods and identity's base among pre-university students of Tehran city]. Proceeding of 1st National Conference on Family Symptoms in Iran; 2004; April 14-16, Tehran: Shahid Beheshti University. (Persian)
  8.  Shafeeabadi E, Mahdavi A, Bahramee B. [A comparative study of effectiveness of three counseling methods of psychological analysis approach, cognitional analysis and integrated approach on irreconcilable wives at Tehran].  Proceeding of 1st  National Conference on Family Symptoms in Iran; 2004; April 14-16, Tehran: Shahid Beheshti University
  9. Latafati R. [Influence of group's behavioral-cognitional modification on increasing of self-sufficiency among girl pupils with external control resource]. Tehran: Welfare and Rehabilitation University; 2004: 17-32. (Persian)
  10. Darbai M. [Study of efficiency of teaching choice theory and reality therapy courses on increasing of intimacy among irreconcilable wives]. MA. Dissertation. Tehran: Welfare and Rehabilitation University, 2007: 86. (Persian)
  11. Shafeeabadi E, Nasari G. [Theories of counseling and guidance]. 8th ed. Tehran: Neshre Daneshghahi; 1999: 11-29. (Persian)
  12. Navab-Nejad S. [Guidance and group counseling]. 1st ed. Tehran: Tarbeyat Moallem Nashre Daneshghahi; 1995: 30-54. (Persian)
  13. Corey G. Theory and practice of counseling and psychotherapy. 6th ed. Wadsworth: Brooks-Cole; 2001: 54-8.
  14. Aghamohammadian-Sharbaf H. [A survey on effectiveness of group therapy and psychological-cognitional approach]. PhD. Dissertation. Tehran: Tarbeyat Modarres University, College of educational sciences and psychology, 1996: 14-39. (Persian)
  15. Sanai-Zaker B. [Guidance and group counseling]. 1st ed. Tehran: Charee; 1998: 55-73. (Persian)

18.Delavar A. [Research methodology at educational sciences and psychology]. 11th ed. Tehran: Virayesh; 2002: 123-247. (Persian)

19.Geraree G. [Influence of group counseling with reality therapy approach on reducing youth identity crisis]. MA. Dissertation. Tehran: Allameh Tabatabaee University, College of educational sciences and psychology, 2001: 78-84. (Persian)

20.Shabani A. [Influence of group counseling with reality therapy approach on reducing identity crisis of crime immolations]. MA. Dissertation. Tehran: Allameh Tabatabaee University, College of educational sciences and psychology, 2001: 78-84. (Persian)

21.Sharf R. Theories of psychotherapy and counseling. 1st ed. California: Brooks-Cole; 1996: 11-28.

22.Corey G. Theory and practice of group counseling. 8th ed. California: Brooks-Cole; 2002: 47-66.

23.Justice LK. Reality therapy. [cited 2003].  Available from: http://www.personal.kent.edu/~lkjusti1/Choice_Theory/Reality%20T

herapy.htm

24.Randall K. The theories of William Glasser. [cited 2004]. Available from: http://www.kevinrandell.com/docs/sci_port/EDU4112_Glasser_essay.doc

25.Moosavi M. [Influence of group counseling with reality therapy approach on identity crisis of 15-18 years old girls at first district of Karaj]. MA. Dissertation. Tehran: Tarbeyat Moallem University, College of educational sciences and psychology, 1998: 48-55. (Persian)

26.Shafeeabadi E, Delavar A, Sedreepoosh N. [Effect of group counseling with reality therapy approach on reducing anxiety among girl teenagers]. Journal of knowledge and research in psychology 2005; 25: 21-34. (Persian)

  1. Coats KI. The impact of reality therapy in a school for emotionally disturbed youth: A preliminary report. [cited 1991]. Available from:   http://www.eric.ed.gov/ERICWebPortal/recordDetail?accno=ED355690

28.Scott JE, Dixon LB. Psychological interventions for schizophrenia. [cited 1995]. Available from: 
http://www.mentalhealth.com/mag1/scz/sb-psyc.html

29.Raesi  F. [A survey on effect of group counseling on reducing identity crisis among girls teenagers of third and forth district of Isfahan city]. MA. Dissertation. Tehran: Tarbeyat Moallem University, College of educational sciences and psychology, 1997: 28-33. (Persian)

30.Yaghobi H. [Effect of assertive training with use of role method on social skills of secondary school pupils of Tafresh]. MA. Dissertation. Tehran: Allameh Tabatabaee University, College of educational sciences and psychology, 1998: 18-64. (Persian)

31.Ahamadi A, Rezvani-Nejad M. [A survey on effect of group counseling with reality therapy approach on identity crisis among university students]. Journal of innovation and research in counseling 1999; 3-4: 27-35. (Persian)

32.Abdi B. A survey on relationship among gender roles, professional identity positions and fear about progress. [cited 2000]. Available from: http://dbase.irandoc.ac.ir/00616/00616918.htm

33.Shams S. [Investigation about effectiveness of behavioral-cognitional group counseling on suicide, hopelessness, and self-concept among teenagers]. MA. Dissertation. Tehran: Tarbeyat Moallem University, College of educational sciences and psychology, 2000: 9-21. (Persian)

34.Salimi H. [Effect of guidance and group counseling on professional interest and educational preferences]. MA. Dissertation. Tehran: Allameh Tabatabaee University, College of educational sciences and psychology, 1997: 40-9. (Persian)

35.Akbari H. [Effect of group counseling with reality therapy approach on reducing loneliness among pupils]. MA. Dissertation. Tehran: Allameh Tabatabaee University, College of educational sciences and psychology, 2000: 21-7. (Persian)